ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ



(1) Γενικά

Σχολή:Κοινωνικών Επιστημών
Τμήμα:Γεωγραφίας
Επίπεδο Σπουδών:Προπτυχιακό
Κωδικός Μαθήματος:ΓΕΩ 203Εξάμηνο σπουδών:Γ
Τίτλος Μαθήματος:Οικονομική Γεωγραφία και Περιφερειακή Ανάπτυξη
Αυτοτελείς Διδακτικές ΔραστηριότητεςΕβδομαδιαίες Ώρες ΔιδασκαλίαςΠιστωτικές Μονάδες
Διάλεξη3
Σύνολο Μαθήματος5
Τύπος Μαθήματος:
Υποχρεωτικό
Προαπαιτούμενα Μαθήματα:Κανένα
Γλώσσα Διδασκαλίας και Εξετάσεων:Ελληνική
Το Μάθημα προσφέρεται σε Φοιτητές Erasmus:Όχι
Ηλεκτρονική Σελίδα Μαθήματος (Url):https://geography.aegean.gr/pps/index.php?content=0&lesson=203


(2) Μαθησιακά Αποτελέσματα

Μαθησιακά Αποτελέσματα

Σκοπός του μαθήματος είναι να βοηθήσει τους φοιτητές και τις φοιτήτριες να διαμορφώσουν μια όσο το δυνατόν περισσότερο ολοκληρωμένη, συστηματική, διεπιστημονική και κριτική αντίληψη και ερμηνεία των βασικών θεωρητικών και μεθοδολογικών ζητημάτων που βρίσκονται διεθνώς στο κέντρο ενδιαφέροντος της Οικονομικής Γεωγραφίας. Με την ολοκλήρωση του μαθήματος, αναμένεται οι φοιτητές και φοιτήτριες να έχουν κατανοήσει τα ακόλουθα (τουλάχιστον) ζητήματα:

1. Τα "ορόσημα" στην ιστορική εξέλιξη της Οικονομικής Γεωγραφίας από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα, μέσα από τις εναλλαγές διαφορετικών επιστημολογικών «Παραδειγμάτων».

 

2. Τις γεωγραφικές διαστάσεις των σύγχρονων οικονομικών δραστηριοτήτων, της καπιταλιστικής εκβιομηχάνισης και μαζικής παραγωγής (φορντισμός/τεϋλορισμός), τις θεωρίες χωροθέτησης των επιχειρήσεων και τις θεωρίες ισόρροπης και άνισης ανάπτυξης του χώρου.

 

3. Τις διαδικασίες κρίσης/αναδιάρθρωσης της μαζικής παραγωγής, της μετάβασης στο καθεστώς της ευέλικτης συσσώρευσης και τις χωρικές της επιπτώσεις, την ανάπτυξη δικτύων και συγκροτημάτων επιχειρήσεων (ή συστάδων –clusters) στο χώρο, τις γεωγραφίες των υπηρεσιών, τις γεωγραφικές πτυχές της οικονομικής παγκοσμιοποίησης και της ανάπτυξης των μεταβιομηχανικών/μεταφορντικών και μεταμοντέρνων πόλεων.

 
 

Γενικές Ικανότητες

  1. Aναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών

  2. Λήψη αποφάσεων

  3. Ομαδική εργασία

  4. Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης


(3) Περιεχόμενο Μαθήματος

Η διάρθρωση του γεωγραφικού χώρου, σε κάθε ιστορική περίοδο και μορφή κοινωνικής οργάνωσης, είναι «προϊόν» της αλληλεπίδρασης των ανθρώπινων δραστηριοτήτων με το φυσικό περιβάλλον. Ο γεωγραφικός χώρος «αποτυπώνει» την ιστορική εξέλιξη των ανθρώπινων κοινωνιών καθώς αυτές μετασχηματίζουν και προσαρμόζουν τον φυσικό χώρο για να ικανοποιήσουν ατομικές και συλλογικές ανάγκες –ανάγκες οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές, πολιτισμικές κλπ. Οι σύγχρονες καπιταλιστικές κοινωνίες και οι γεωγραφίες τους διαρθρώνονται και μεταβάλλονται μέσω πληθώρας αλληλεξαρτημένων δραστηριοτήτων στο γεωγραφικό χώρο –οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών, πολιτιστικών, θεσμικών. Σε αυτό το σύνθετο πλέγμα, οι οικονομικές δραστηριότητες παίζουν καθοριστικό ρόλο στη ζωή των σύγχρονων κοινωνιών και στην διάρθρωση του γεωγραφικού τους χώρου. Όμως η γεωγραφική διάρθρωση δεν αποτελεί απλά το αποτέλεσμα της οικονομικής αλλαγής, ένα είδος παθητικής «προβολής» των οικονομικών δραστηριοτήτων πάνω σε έναν αδρανή γεωγραφικό χώρο. Η γεωγραφική οργάνωση, οι χωρικές δομές και σχέσεις διαθέτουν μια δική τους δυναμική που επηρεάζει τις οικονομικο-κοινωνικές δραστηριότητες σε μια χωροκοινωνική διαλεκτική αλληλεξάρτηση –μια διαλεκτική που διαμορφώνει (και αναδιαμορφώνει) την χωρικότητα και χρονικότητα της οικονομικής και κοινωνικής ζωής.Σε αυτά τα πλαίσια, η Οικονομική Γεωγραφία εξετάζει τις πολύπλευρες αλληλεξαρτήσεις ανάμεσα στην οικονομική αλλαγή και την διάρθρωση του γεωγραφικού χώρου στη σύγχρονη καπιταλιστική κοινωνία. Τα ζητήματα αυτά εξετάζονται κριτικά μέσω προσεγγίσεων που εντάσσονται σε διαφορετικά «Παραδείγματα» και σχολές σκέψης και που εκτείνονται από τις κλασικές "γερμανικές" θεωρίες χωροθέτησης των αρχών του 20ου αιώνα στις μετέπειτα θεωρίες ισόρροπης και άνισης ανάπτυξης του χώρου, μέχρι τις πλέον πρόσφατες προσεγγίσεις της κριτικής και ριζοσπαστικής Οικονομικής Γεωγραφίας, της Πολιτικο-Οικονομικής προσέγγισης και της Σχολής της Ρύθμισης, τoυ μεταμοντερνισμού και της πολιτιστικής στροφής, των γεωγραφιών της ευέλικτης συσσώρευσης, των επιχειρηματικών δικτύων και συστάδων (clusters), των γεωγραφιών των υπηρεσιών, των γεωγραφικών διαστάσεων της οικονομικής παγκοσμιοποίησης και της ανάδυσης των μεταβιομηχανικών/ μεταφορντικών πόλεων.

(4) Διδακτικές και Μαθησιακές Μέθοδοι - Αξιολόγηση

Τρόπος Παράδοσης:
Με φυσική παρουσία
Χρήση Τεχνολογιών, Πληροφορίας & Επικοινωνιών:
Ψηφιακό διδακτικό και εποπτικό υλικό
Οργάνωση Διδασκαλίας:
ΔραστηριότηταΦόρτος Εργασίας Εξαμήνου
Διάλεξη39
Αξιολόγηση προόδου/Εξετάσεις6
Εκπόνηση εργασιών36
Εργαστηριακή άσκηση9
Μη επιβλεπόμενη μελέτη40
Σύνολο Μαθήματος130
Αξιολόγηση Φοιτητών
Η τελική αξιολόγηση των φοιτητών γίνεται με βάση συντελεστές βαρύτητας ως εξής: εξαμηνιαίο θέμα (25%), γραπτές εξετάσεις (75%).


(5) Συνιστώμενη Βιβλιογραφία

Κουρλιούρος H. (2011) Διαδρομές στις Θεωρίες του Χώρου: Οικονομική Γεωγραφία της Παραγωγικής Αναδιάρθρωσης και της Άνισης Ανάπτυξης. Αθήνα: Εκδ. Προπομπός.

Λαμπρανίδης Λ. (2015) Οικονομική Γεωγραφία: στοιχεία θεωρίας και εμπειρικά παραδείγματα, εκδ. Παττάκη, Αθήνα

Κουρλιούρος, Η. (2007) Οικονομική γεωγραφία: Επιστημολογικές τομές και κριτικές αντιπαραθέσεις. Στο: Τερκενλή Θ., Ιωσηφίδης, Θ., Χωριανόπουλος, Ι. (επιµ.), 2007. Ανθρωπογεωγραφία: Άνθρωπος, Κοινωνία και Χώρος. Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική.