ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ



(1) Γενικά

Σχολή:Κοινωνικών Επιστημών
Τμήμα:Γεωγραφίας
Επίπεδο Σπουδών:Προπτυχιακό
Κωδικός Μαθήματος:ΓΕΩ 310Εξάμηνο σπουδών:Ε
Τίτλος Μαθήματος:Υδρογεωγραφία
Αυτοτελείς Διδακτικές ΔραστηριότητεςΕβδομαδιαίες Ώρες ΔιδασκαλίαςΠιστωτικές Μονάδες
Διάλεξη3
Σύνολο Μαθήματος5
Τύπος Μαθήματος:
ΚΕΥ (Φυσική Γεωγραφία και Περιβάλλον)
Προαπαιτούμενα Μαθήματα:Κανένα
Γλώσσα Διδασκαλίας και Εξετάσεων:Ελληνική
Το Μάθημα προσφέρεται σε Φοιτητές Erasmus:Όχι
Ηλεκτρονική Σελίδα Μαθήματος (Url):https://geography.aegean.gr/pps/index.php?content=0&lesson=310


(2) Μαθησιακά Αποτελέσματα

Μαθησιακά Αποτελέσματα

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές/τριες:

α) θα αντιλαμβάνονται το νερό ως βασικό στοιχείο της φυσικής γεωγραφίας,

β) θα κατανοήσουν τον κύκλο του νερού, καθώς και τις βασικές διεργασίες που διέπουν τον κύκλο αυτό,

γ) θα αποκτήσουν επίγνωση του ισοζυγίου βροχόπτωσης και των εννοιών της εξατμισοδιαπνοής, κατείσδυσης και επιφανειακής απορροής,

δ) θα κατανοήσουν τα βασικά χαρακτηριστικά των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, καθώς και της αλληλεπίδρασής τους με τη γεωλογία και το φυσικό περιβάλλον,

ε) θα γνωρίζουν το τι είναι υπόγειοι υδροφορείς, τους τύπους των υδροφορέων, τις βασικές υδραυλικές τους ιδιότητες, και τους νόμους ροής των υπόγειων υδάτων,

στ) θα αναπτύξουν δεξιότητες σχετικά με τη χρήση των Σ.Γ.Π. στη γεωμορφολογία-υδρολογία-υδρογεωλογία,

ζ) θα έχουν σαφή αντίληψη των τεχνικών αξιοποίησης των επιφανειακών και υπόγειων υδατικών πόρων, και

η) θα γνωρίζουν θέματα που σχετίζονται με την ποιοτική διάσταση του νερού, καθώς και με τη ρύπανση και προστασία των υδατικών πόρων.

Γενικές Ικανότητες

  1. Aναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών

  2. Λήψη αποφάσεων

  3. Αυτόνομη εργασία

  4. Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον

  5. Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης


(3) Περιεχόμενο Μαθήματος

Το νερό στον πλανήτη. Ο κύκλος του νερού στη φύση. Υδρολογικός κύκλος - Υδρολογικό ισοζύγιο. Η λεκάνη απορροής υδατορεύματος ως μονάδα διαχείρισης. Γεωμορφολογική ανάλυση & φυσιογραφικά χαρακτηριστικά υδρολογικών λεκανών. Ποσοτική και ποιοτική ανάλυση υδρογραφικών δικτύων. Ατμοσφαιρικά κατακρημνίσματα - Βροχοπτώσεις. Χωρική μεταβολή βροχόπτωσης. Επιφανειακή ολοκλήρωση βροχόπτωσης. Εξάτμιση & διαπνοή. Πραγματική & δυνητική εξατμισοδιαπνοή. Κατείσδυση & εδαφική υγρασία. Ολική & ενεργή κατείσδυση. Επιφανειακή απορροή. Υδρογράφημα & πλημμυρική αιχμή. Μέτρηση παροχής υδατορεύματος. Το νερό στο υπέδαφος - Υπόγειοι υδροφορείς. Υδρογεωλογική συμπεριφορά γεωλογικών σχηματισμών. Κατακόρυφη κατανομή υπόγειου νερού. Λειτουργίες, τύποι και υδραυλικές παράμετροι υπόγειων υδροφορέων. Εμπλουτισμός & εκφόρτιση υδροφόρων συστημάτων. Κίνηση του υπόγειου νερού. Υδραυλικό φορτίο - Υδραυλική κλίση. Νόμος του Darcy. Γενική εξίσωση υπόγειας ροής. Πιεζομετρία - Πιεζομετρικοί χάρτες. Μετρήσεις στάθμης υπόγειου νερού. Δίκτυα ροής. Άντληση υπόγειων νερών. Ροή προς αντλούμενες γεωτρήσεις. Πιθανές επιπτώσεις υπερεκμετάλλευσης υδροφορέων. Αξιοποίηση υπόγειων & επιφανειακών υδατικών πόρων. Υδατική χημεία - Ποιοτικά χαρακτηριστικά νερού. Δειγματοληψία νερού - Εργαστηριακή ανάλυση δειγμάτων νερού. Ρύπανση και προστασία υδατικών πόρων. Κατηγορίες ρυπαντικών ουσιών. Φυσικές διεργασίες ρύπανσης - Ανθρωπογενείς πηγές ρύπανσης. Μηχανισμοί μεταφοράς ρύπων στο υπόγειο νερό. Τρωτότητα και ανάλυση κινδύνου ρύπανσης υπόγειων νερών. Απορρύπανση και αποκατάσταση υπόγειων υδροφορέων.


(4) Διδακτικές και Μαθησιακές Μέθοδοι - Αξιολόγηση

Τρόπος Παράδοσης:
Με φυσική παρουσία (Διαλέξεις - Ασκήσεις - Εργαστηριακό μάθημα - Προαιρετικά τεστ)
Χρήση Τεχνολογιών, Πληροφορίας & Επικοινωνιών:
Ηλεκτρονική επικοινωνία με τους φοιτητές. Υποστήριξη της μαθησιακής διδασκαλίας με χρήση powerpoint, video καθώς και μέσω της ηλεκτρονικής εκπαιδευτικής πλατφόρμας e-class. Χρήση Η/Υ και κατάλληλου λογισμικού (ArcGIS) για την εκπόνηση εργαστηριακής άσκησης.
Οργάνωση Διδασκαλίας:
ΔραστηριότηταΦόρτος Εργασίας Εξαμήνου
Διάλεξη39
Εκπόνηση εργασιών40
Μη επιβλεπόμενη μελέτη40
Αξιολόγηση προόδου/Εξετάσεις3
Εργαστηριακή άσκηση3
Σύνολο Μαθήματος125
Αξιολόγηση Φοιτητών
80% Γραπτή Εξέταση (Θεωρία - Ασκήσεις) - 20% Εργαστηριακή Άσκηση


(5) Συνιστώμενη Βιβλιογραφία

  • Βουδούρης Κ. (2009) Υδρογεωλογία περιβάλλοντος: Υπόγεια νερά & περιβάλλον, Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Τζιόλα.
  • Βουδούρης Κ. (2014) Τεχνική υδρογεωλογία: Υπόγεια νερά, Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Τζιόλα.
  • Κουτσογιάννης Δ., Ξανθόπουλος Θ. (2016) Τεχνική υδρολογία, 4η Έκδοση, Αθήνα: Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.
  • Λαμπράκης Ν.Ι., Νικολακόπουλος Κ.Γ., Κατσάνου Κ.Ν. (2013) Υδρολογία με χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών και δεδομένων Τηλεπισκόπησης, Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών.
  • Μιμίκου Μ.Α., Μπαλτάς Ε.Α. (2012) Τεχνική υδρολογία, 5η Έκδοση, Αθήνα: Εκδόσεις Παπασωτηρίου.
  • Σούλιος Γ.Χ. (1996) Γενική υδρογεωλογία - Τόμος Ι, Θεσσαλονίκη: University Studio Press.
  • Σούλιος Γ.Χ. (2006) Γενική υδρογεωλογία - Τόμος ΙV, Θεσσαλονίκη: University Studio Press.
  • Gupta S.K. (2011) Modern hydrology and sustainable water development, New Jersey: John Wiley & Sons Ltd.
  • Hiscock K.M. (2005) Hydrogeology: Principles and practice, Malden: Blackwell Science Ltd.
  • Karamouz M., Ahmadi A., Akhbari M. (2011) Groundwater hydrology: Engineering, planning, and management, New York: CRC Press.
  • Todd D.K., Mays L.W. (2005) Groundwater hydrology, New Jersey: John Wiley & Sons Ltd.
  • Ward R.C. (2000) Principles of hydrology, London: McGraw-Hill.